نگاهی به کتاب دکتر حشمت زاده در مورد انقلاب اسلامی در ایران
دکتر محمد باقر حشمت زاده درباره انقلاب معتقد است: «در بقا و زوال یک انقلاب، تصور و نگاه مردم مهم است. اگر مردم فکر کنند انقلاب سیر نزولی دارد، حتی اگر از منظر علمی و تحقیقی چنین نباشد، باز هم باید روی آن تأمل کرد. این روزها رگه های مختلفی از اعتراض و نارضایتی را در میان ثروتمند و فقیر می بینیم. تفسیر این اعتراض و نارضایتی ها بسیار مهم است. در نگاه بدبینانه این نارضایتی ها نشانه سوء کارکرد و سوء ساختار نظام است، اما در تفسیر خوش بینانه اعتراض و نارضایتی نشانه ی زنده بودن جامعه، قناعت نکردن به وضع موجود و طلب وضع مطلوب است. اعتراضات مردم ایران از نوع انزوای سیاسی نیست، بلکه از نوع فعال و پویایی است که سردمداران حکومت می توانند علائم روشنی از آن بگیرند.»
اما حقیقتآً انقلاب چقدر در نیل به اهدافش موفق بوده و آیا حتی بدون در نظر گرفتن رضایت یا نارضایتی مردم، به آنچه در قانون اساسی درج شده و یا در منابع صوتی و مکتوب دیگر وعده داده، عمل کرده است یا نه؟
دکتر حشمت زاده با اشاره به اصل سوم قانون اساسی مطرح شده در کتاب، در پاسخ به سؤال فوق چنین گفت:
«قانون اساسی برداشتی انسانی از اسلام است، لذا در اصل سوم آن به تبع شرایط زمان و مکان، اهداف بلندی ترسیم شده که فوق العاده ایده آل و آرمانی است؛ مثلاً رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در زمینه های مادی و معنوی و یا آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان برای همه در تمام سطوح و تسهیل و تعمیم آموزش عالی که به ترتیب در بندهای 9و 2 این اصل آمده اند. اما هیچ کدام به طور کامل تحقق نیافته است. واقعیت این است در آن شرایط با شعار نه شرقی نه غربی می خواستیم بگوییم، آنچه خوبان همه دارند انقلاب ما یکجا دارد و این شاید به خاطر تأثیر پذیری از حال و هوای زمان انقلاب باشد که تمام مطلوبات را در قانون اساسی جمع کرده است.
لیبرالیسم سرمایه داری می گوید رفاه را به زندگی بشر می آورد، اما همیشه عده ای در فقر خواهند بود. مارکسیسم ادعا کرد موقعیت فقر را هم از زندگی بشر حذف می کند. در قانون اساسی انقلاب اسلامی ایران هر دو مدعا وعده داده شده، اما در عمل تحقق آن با چالش رو به روست. قانون اساسی در حد خود بسیار مترقی است و افکار عمومی نیز موفقیت انقلاب را در نیل به آن بر اساس نیاز ها و مطالبات خود ارزیابی می کنند.
حشمت زاده در بحش دیگری از کتاب آورده است؛ "بزرگترین هدف و دستاورد انقلاب اسلامی ایران تجدید حیات اسلام بوده." اما عملکرد انقلاب اسلامی در طی عمر قریب به 30 سال خود چقدر توانسته حیات اسلام را تجدید و احیاء کند؟ نویسنده کتاب آثار و نتایج انقلاب اسلامی ایران در پاسخ به این سؤال می گوید: «قطعاً بر اساس عملکرد نظام، احیای اسلام ممکن است قوی شود و یا ضربه ببیند. انقلاب ایران در برخی موارد موجب احیای حیات اسلام شد، اما برخی عملکردها نیز آسیب های جدی به آن زده است. اختلاف شدید سطوح درآمدی به هر دلیلی که باشد، از عواملی است که دوستان انقلاب را نا امید می کند. اگرچه طبق آمار و ارقام و با مقایسه وضعیت دهک های پایین جامعه با قبل از انقلاب، به نتایج خوبی می توانیم برسیم، اما این استدلال نمی تواند مردم را راضی کند. بسیاری از انقلابیون و دولتمردان مدعی اند که در انقلاب ایران وعده های اقتصادی مطرح نشد، اما چو صد آید نود هم پیش ماست. وقتی وعده ی حکومتی با عدل علی داده می شود، این عدل، عدالت اقتصادی را نیز شامل می گردد. وقتی از عملکرد اقتصادی شاه انتقاد می کنیم، باید عملکرد اقتصادی مطلوبی داشته باشیم.»
او تأکید کرد: «انقلاب، نیروهای اجتماعی را آزاد کرد. اختناقی که شاه برای خلاقیت ها و اراده های فردی ایجاد کرده بود با انقلاب درهم شکست. خلاقیت های انباشته شده فوران کرد. اراده ی پیشرفت و ترقی بیدار شد و انقلاب به دنبال خاصیت طبیعی خود موجی از اراده های بلند را ایجاد کرد و سرمایه ای شد که هنوز نیز برای بقای انقلاب از همان سرمایه خرج می کنیم، اما به تدریج سرعت اولیه این موج کم شد.»
براستی چه عواملی در دامن زدن به نارضایتی های مردم و نا امیدی آنها موثر بوده است وچرا آن اتحاد و یگانگی و اعتماد کم کم رنگ میبازد؟
